Ziekenhuiszorg verandert

ZGT (Ziekenhuisgroep Twente) bestaat 25 jaar. Een mooi moment om terug te blikken, maar ook om vooruit te kijken. Hilde Dijstelbloem (voorzitter Raad van Bestuur) doet dat met Lex Hilbers. Hilbers vervult een belangrijke rol in de geschiedenis van het ziekenhuis, waar hij lange tijd voorzitter van de Raad van Bestuur was. 

Almelo - Lex Hilbers stond aan de wieg van de fusie van de ziekenhuizen Twenteborg in Almelo en Streekziekenhuis Midden Twente (SMT) in Hengelo tot de Ziekenhuisgroep Twente, nu bekend als ZGT. Hilde en Lex trekken al snel een interessante conclusie. “We zijn 25 jaar verder, maar de dilemma’s uit de jaren negentig waren vergelijkbaar met die van nu. Er zijn veel gelijkenissen in de opgaven van toen en nu. De geschiedenis herhaalt zich op veel vlakken.’’ Volgens Hilbers was het 25 jaar geleden een heel andere tijd. “Maar de gesprekken aan de bestuurstafel gingen ook toen over samenwerken, innovatie, concentratie van specialismen, het verdelen van aandacht en middelen onder de verschillende vakgroepen en je onderscheiden als ziekenhuis. De dynamiek is in een ziekenhuis altijd enorm. Een ziekenhuisorganisatie is steeds volop in beweging.”

Hilbers begon in Hengelo, in het nieuwe gebouw van SMT na de fusie van twee Hengelose ziekenhuizen en moest de toekomst van het ziekenhuis veiligstellen door de samenwerking te zoeken met ziekenhuizen, huisartsen, ouderenzorg en thuiszorg in de regio. Een periode met veel gesprekken volgde. Ook Dijstelbloem zat haar eerste werkdag ‘s avonds al in een gesprek met MST over samenwerking en de dag erop met huisartsen. “Ziekenhuisbestuurders zijn eigenlijk altijd bezig met de toekomst. Dat is een continue zoektocht”, zegt Hilbers.

Hilbers begon als directeur in 1990 in Hengelo en was van 1998 tot 2004 voorzitter van de Raad van Bestuur van ZGT. Hij zou het ziekenhuis in totaal 22 jaar dienen. Nog altijd voelt hij zich thuis op beide locaties. “Ja, het voelt meteen weer als thuiskomen. In Hengelo begon ik in een pioniersfase. Er werd een geschiedenis van twee ziekenhuizen in de stad Hengelo afgesloten en het nieuwe gebouw van SMT was net klaar. Er moest een nieuwe toekomst komen voor het jonge Hengelose ziekenhuis. We hadden eigenlijk te maken met dezelfde omstandigheden als nu. In die tijd was er al veel samenwerking in de regio. Zo werd er een gezamenlijk regionaal ziekenhuisplan gemaakt en was er een Twents Achterhoeks Ziekenhuis Overleg. Er was destijds nog geen marktwerking in de zorg, dus we hadden toen niet te maken met concurrentie tussen de ziekenhuizen. Met de huisartsen in ons gebied hadden we een hele goede relatie. Spanningen tussen vakgroepen door het verdelen van beschikbare middelen in het ziekenhuis, ten gunste van hun patiënten, kenden we in die tijd natuurlijk ook. Dat zal nu niet anders zijn.” 

Volgens Dijstelbloem spelen de thema’s  nu ook. “In de zeven jaar die ik als bestuurder van een ziekenhuis werk, zag ik de dossiers en vraagstukken wel groter worden. Dat komt mede door de druk op de zorg, druk op de kosten en doordat er kritisch met ons meegekeken en meegedacht wordt. Ook spelen internet en sociale media nu een grote rol.”

Veranderingen vormden in de jaren negentig de aanleiding voor de fusie tussen de ziekenhuizen in Hengelo en Almelo. Vanuit het rijk moest het aantal bedden per duizend inwoners worden teruggebracht en meer medische handelingen moesten poliklinisch of in dagbehandeling worden gedaan. Bovendien werden behandelingen duurder. Om bestand te zijn tegen de toekomst werd op initiatief van Twenteborg gesproken over een fusie. Hilbers: “We moesten aanpassingen doen om ons huidige zorgniveau te kunnen handhaven en de kwaliteit en doelmatigheid ervan uit te bouwen. Bovendien moesten specialismen uitgewisseld kunnen worden. Er lag er nog een andere optie open; het vormen van een ziekenhuisgroep bestaande uit veel meer ziekenhuizen in het land, naar Duits voorbeeld. De naam Ziekenhuisgroep Twente komt hier vandaan, al is het later nooit gekomen tot aansluiting van meer ziekenhuizen.’’

Beide ziekenhuizen vulden elkaar mooi aan, zegt Hilbers. “SMT was een ondernemend ziekenhuis en had veel oog voor innovatie en samenwerking. Het was vooral een chirurgisch ziekenhuis. Almelo was het opleidingsziekenhuis en meer beschouwend. In Twenteborg lag de nadruk vooral op zorg, zorgzaamheid en leren.” Dijstelbloem: “De kernwaarden van beide ziekenhuizen zijn mooi samengekomen in ZGT: vooruitstrevend, verbindend en met oprechte aandacht. De naam is zelfs weer van deze tijd en toekomstbestendig, met alle samenwerking in de regio die we vanuit het IZA nastreven. Goed gekozen dus.” 

De fusie ging in stappen. Hilbers: “De eerste jaren had Ziekenhuisgroep Twente dus twee ziekenhuizen, elk met een eigen beleidsplan. Maar wel met een gezamenlijke missie. In 2008 verdwenen de eigen namen en werd het één ziekenhuisorganisatie.’’

Corona zorgde voor veel nieuwe inzichten en legde bovendien een grote saamhorigheid bloot. In de afgelopen jaren ontwikkelde ZGT zich voortdurend en werden onder meer de locatieprofielen van Almelo en Hengelo verder ingevuld. Dijstelbloem: “Hierin zijn mooie en belangrijke stappen gezet. De benutting van de locaties is goed en veel ruimten zijn al verbouwd. De komende jaren worden beide gebouwen in etappes verder vernieuwd om hoogwaardige ziekenhuiszorg beschikbaar te houden in Twente. Als bestuurders zijn we verantwoordelijk voor behoud van zorg in de regio. Die zorg moet van goede kwaliteit zijn en doelmatig. Dat is een uitdaging; de zorgvraag neemt toe en wordt steeds complexer, terwijl het aantal medewerkers dat die zorg kan geven, afneemt.’’