Vrijheid begint ook in je eigen hoofd
Vorige week stond ik even stil toen ik de vlaggen zag wapperen: 5 mei. Bevrijdingsdag. Een moment waarop we vieren dat ons land in 1945 werd bevrijd. Ik dacht aan de verhalen van vroeger, aan generaties die hebben geleefd in angst en onzekerheid. En hoe bijzonder het is dat wij vandaag in vrijheid mogen leven.
ALMELO - Tegelijk voelde het anders dit jaar. Misschien komt het door het nieuws dat zo dichtbij lijkt te komen. Oorlog in Oekraïne, spanningen in Iran. Het besef dat vrijheid kwetsbaar is, dat het nooit vanzelfsprekend wordt. Dat het iets is om te koesteren.
En toch… terwijl we hier fysiek vrij zijn, vroeg ik me af: hoe vrij voelen we ons eigenlijk vanbinnen?
De afgelopen tijd sprak ik een aantal jongeren. Slim, gevoelig, vol potentie. Maar ook moe. Moe van de druk die ze ervaren. De druk om te presteren, om keuzes te maken voor de toekomst terwijl ze soms nog niet eens goed weten wie ze zijn. De druk om te voldoen aan verwachtingen van school, ouders, sport, vrienden, en misschien wel het meest van alles: van social media.
Eén van hen zei: “Het voelt alsof ik altijd ‘aan’ moet staan.” Die zin bleef hangen.
Want hoe vrij ben je, als je nooit echt kunt ontspannen? Als je hoofd altijd doorgaat? Als er een stemmetje is dat zegt dat het nooit goed genoeg is?
Die druk komt niet alleen van buitenaf. Vaak zit hij diep vanbinnen. Gedachten die je influisteren dat je moet doorgaan, dat falen geen optie is, dat je je moet aanpassen om erbij te horen. Ze lijken soms zo vanzelfsprekend, dat je niet eens doorhebt hoeveel ruimte ze innemen.
En zo kan het gebeuren dat je leeft in een vrij land, maar je toch gevangen voelt in je eigen hoofd.
Mentale druk bij jongeren groeit: Je hoeft het niet alleen te doen
Bij TEJO zien we dat elke dag. Jongeren die vastlopen in hun gedachten. Die worstelen met onzekerheid, angst of somberheid. Niet omdat ze zwak zijn integendeel. Maar omdat ze opgroeien in een wereld die veel vraagt, en waarin het niet altijd makkelijk is om even stil te staan. Om te voelen wat er echt speelt en te mogen twijfelen.
Wat mij raakt, is hoe snel er iets verandert wanneer die ruimte er wél is. Wanneer iemand echt luistert. Wanneer een jongere merkt: 'ik hoef het niet alleen te doen. Hier mag ik zeggen wat ik denk. Hier hoef ik even niet sterk te zijn.'
Misschien is dat wel waar echte vrijheid begint. Niet alleen in grote woorden of historische momenten, maar in kleine, persoonlijke ervaringen. In het gevoel dat je jezelf mag zijn. Dat je gedachten niet de baas over je hoeven te zijn. Dat je hulp mag vragen.
Daarom zijn plekken zoals TEJO zo belangrijk. Een plek zonder oordeel, zonder ingewikkelde drempels. Gewoon een deur waar je binnen kunt lopen. Waar iemand tegenover je zit die zegt: 'vertel maar.'
Deze Bevrijdingsdag nodigde mij uit om anders naar vrijheid te kijken. Niet alleen als iets van vroeger, maar als iets van nu. Iets wat we ook vanbinnen mogen zoeken en stukje bij beetje, mogen terugvinden.
Want vrijheid is meer dan de afwezigheid van oorlog. Het is ook de ruimte om adem te halen. Om jezelf te zijn in je leven en in je hoofd.
