Meer aandacht voor niergezondheid
Van 16 tot en met 21 september is de Week van de Nieren. Deze jaarlijkse actieweek heeft als doel om het thema van de niergezondheid beter onder de aandacht te brengen. Daarnaast gaan ruim 35.000 vrijwilligers langs de deuren om geld op te halen voor onderzoek en behandeling van nierziekten.
REGIO - Hoe vaak denk je aan je nieren? De meeste van ons staan er niet zo bij stil. Net zo min als dat we denken aan onze lever of alvleesklier. Zolang ze hun werk doen en er niets aan de hand is, zijn nieren niet heel spannend. Maar het is zeker goed om hier tóch eens bij stil te staan. Ze zijn namelijk van groot belang voor het goed functioneren van ons lichaam én de totale gezondheid.
Nierfunctie
We beginnen maar even met een kort stukje biologie om de kennis op te frissen. Want: wat doen de nieren ook alweer precies? Waarom zijn ze belangrijk voor onze gezondheid? De nieren zijn kleine, boonvormige organen die aan beide kanten van de wervelkolom te vinden zijn, net onder waar de ribbenkast eindigt. De nieren zijn in de basis een filter voor ons bloed: ze helpen om afvalstoffen en overtollig vocht te verwijderen en deze vervolgens als urine uit te scheiden.
Maar de nieren doen nog meer dan alleen filteren. Ze zorgen er ook voor dat ons lichaam in balans blijft qua de zouten, mineralen en water. Ook reguleren ze de bloeddruk en produceren ze hormonen die de aanmaak van rode bloedcellen stimuleren en activeren ze vitamine D, een onmisbare factor voor sterke botten. Zonder hun perfecte functioneren zou ons lichaam overspoeld raken met giftige stoffen, wat de basis vormt voor ernstige gezondheidsproblemen.
Verborgen epidemie
Volgens de Nierstichting zijn er in Nederland ongeveer 1,8 miljoen mensen met chronische nierschade. En: veel mensen weten niet eens dat zij dit hebben. Men spreekt dan ook van een verborgen epidemie, omdat dit vaak pas in een laat stadium wordt ontdekt. Onderzoek naar het vroeger opsporen van nierschade is dan ook een belangrijk doel voor de Nierstichting. Hoe eerder je nierschade ontdekt, hoe beter de prognose is. Nierschade zelf is namelijk onherstelbaar. Mensen realiseren zich vaak te weinig dat zij risico lopen om nierschade te ontwikkelen; ongeveer 40 procent van de bevolking weet niet zelf of zij nierschade hebben. Mensen gaan pas naar de huisarts wanneer zij klachten hebben, maar de klachten ontstaan pas wanneer de nieren nog maar voor 30 procent werken. En dan heeft de sterk verminderde nierfunctie vaak al een grote impact op het leven én de levensduur.
Gezondheidscheck
De Nierstichting heeft onder meer een persoonlijke gezondheidscheck die men kan doorlopen om te kijken of men een risico loopt op chronische nierschade. Met een thuistest is de nierfunctie te meten, waarna men een persoonlijk gezondheidsadvies krijgt over preventie van nierziekten. Kijk hiervoor op: www.persoonlijkegezondheidscheck.nl
Risicofactoren
Chronische nierschade kan ontstaan door uiteenlopende factoren. Zo zijn leefstijlfactoren als overgewicht, diabetes en een hoge bloeddruk hier direct van invloed op. Ook bijvoorbeeld nierstenen en bepaalde erfelijke aandoeningen, zoals cysten die in de nieren groeien, vormen een aanzienlijk risico. Vanwege de sluipende aard is het van cruciaal belang om de nierfunctie te laten controleren, zeker als je tot een risicogroep behoort door bijvoorbeeld diabetes, overgewicht of een familiegeschiedenis van nierziekten.
Gezonde leefstijl
Het goede nieuws is dat we zelf een grote invloed hebben op de gezondheid van onze nieren. Een gezonde levensstijl is de beste verdediging tegen nierziekten. Het drinken van voldoende water, zo'n 1,5 tot 2 liter per dag, helpt de nieren om afvalstoffen effectief uit te spoelen. Daarnaast is het essentieel om je zoutinname te beperken, aangezien te veel zout kan leiden tot hoge bloeddruk, een van de grootste boosdoeners voor nierschade. De meeste Nederlanders eten nu statistisch nog te veel zout. Zo is de huidige richtlijn van de Gezondheidsraad voor volwassenen om niet meer dan 6 gram zout per dag te eten. Hier zit je echter al snel aan.
Regelmatige lichaamsbeweging draagt bij aan een gezond gewicht, verlaagt de bloeddruk en reguleert de bloedsuikerspiegel. Probeer daarom dagelijks minimaal een halfuur matig intensief te bewegen. Een dieet dat rijk is aan fruit, groenten, volle granen en magere eiwitten ondersteunt tevens de nierfunctie. Bovendien is het van groot belang roken en overmatig alcoholgebruik te vermijden, aangezien beide de bloedvaten en nierfunctie kunnen beschadigen. Wees tevens voorzichtig met medicatie, met name met het langdurig gebruik van pijnstillers; raadpleeg altijd een arts of apotheker.
Door bewustere keuzes te maken in ons dagelijks leven, kunnen we een aanzienlijke impact hebben op de gezondheid van deze onmisbare organen. De nieren werken onvermoeibaar voor ons, en het is tijd om iets terug te doen door er beter voor te zorgen. Laten we deze week gebruiken als een inspiratie om een gezondere levensstijl te omarmen, zodat onze nieren ons nog vele jaren van dienst kunnen zijn.
De Nierstichting biedt tijdens de Week van de Nieren uitgebreide informatie en organiseert diverse campagnes. Voor meer details over nierziekten en preventie, kun je terecht op hun website: www.nierstichting.nl
Donor worden
Uiteraard is geen artikel over de nieren compleet zonder ook even het belang van orgaandonatie aan te stippen. Er zijn volgens de Nierstichting jaarlijks zo'n 2.000 nieuwe patiënten met nierfalen; zij zijn afhankelijk van dialyse of een niertransplantatie. Dialyse kan de nierfunctie maar beperkt overnemen; tot maximaal 15 procent. Jaarlijks overlijdt gemiddeld 1 op de 6 dialysepatiënten. Voor velen is het een race tegen de tijd: hopen dat er snel een nier komt, voor de staat van de nieren zo slecht is dat ook dialyse niet meer helpt.
Er is echter nog steeds een chronisch tekort aan donoren. Ongeveer de helft van de niertransplantaties in Nederland komt nu al van een levende donor; veelal iemand uit de omgeving van een nierpatiënt. Uiteraard is het wel een héél grote stap voor veel mensen om bij leven te doneren. Het zou dan ook in ieder geval mooi zijn als mensen zich aanmelden als orgaandonor bij overlijden, zodat beide nieren dan hopelijk een leven kunnen redden.
