Minder zorg: behandelingen en onderzoeken geschrapt
De Federatie Medisch Specialisten is gestart met het ‘Less Is More’-traject, in samenwerking met het programma ZE&GG. Het doel hiervan is om zorg die weinig of geen toegevoegde waarde heeft voor de patiënt op een verantwoorde manier af te bouwen. Daarmee ontstaat passende zorg: patiënten krijgen precies de zorg die nodig is, terwijl tijd en middelen in de zorg effectiever worden benut.
Volgens KNO-arts Raphael Hemler is dit een fundamentele verandering in het denken. Patiënten hoeven geen onderzoeken of behandelingen meer te ondergaan die voor hen niets extra’s opleveren, en de zorgprofessionals kunnen zich beter richten op wat echt zinvol is. Het initiatief komt bovendien uit de beroepsgroep zelf: medisch specialisten nemen het voortouw in het kritisch blijven evalueren van hun eigen zorg.
De eerste dertien onderwerpen zijn inmiddels geselecteerd en goedgekeurd. Het gaat om besluiten uit uiteenlopende vakgebieden, steeds in overleg met patiëntenverenigingen. Zo zullen chirurgen bij een simpele blindedarmontsteking niet langer standaard opereren, maar vaker kiezen voor behandeling met antibiotica. Cardiologen stoppen met het standaard maken van een echocardiogram na een TIA of beroerte, evenals met de routineuze follow-up echocardiografie in de eerste vijf jaar na plaatsing van een biologische hartklepprothese. Bij pasgeborenen die in meconiumhoudend vruchtwater zijn geboren maar verder gezond zijn, wordt de observatieduur gehalveerd van acht naar vier uur. Ook in de urologie verandert de praktijk: patiënten met een laag-risico niet-invasief blaaskanker krijgen voortaan slechts één jaar cystoscopiecontroles in plaats van vijf jaar, omdat langere controles geen meerwaarde hebben. Verder worden onder meer in de dermatologie de controles teruggebracht voor patiënten die systemische medicatie gebruiken bij huidaandoeningen.
Voor elk onderwerp wordt een de-implementatieplan opgesteld door de betrokken wetenschappelijke vereniging, samen met patiënten en andere partners. Richtlijnen worden aangepast, zorgverleners en patiënten geïnformeerd en instellingen ondersteund bij de uitvoering. Het traject begon bij een initiatief van de Maag Darm Leverartsen en wordt nu breed uitgerold. Met de eerste dertien onderwerpen is de beweging in gang gezet, en een tweede subsidieronde staat inmiddels open om meer zorg kritisch tegen het licht te houden.