De risico’s van oververhitting

TWENTE - De afgelopen jaren worden zomers steeds langer en warmer, wat naar verwachting door de klimaatverandering verder toe zal nemen. Ook dit jaar verloopt zinderend: we hebben de globaal warmste dagen ooit gehad en diverse plekken in Europa kampen met extreme temperaturen. Het menselijk lichaam is hier echter niet op gebouwd; bij warm weer lopen we een groter gezondheidsrisico. Hoe herken je oververhitting en wat moet je doen om iemand te helpen in zo’n situatie?

Het menselijk lichaam kan veel hebben, maar aanhoudend hoge warmte is niet bepaald gezond voor ons. Een gezond mens heeft een lichaamstemperatuur tussen de 36,5 en 37,5 graden en functioneert het beste bij een buitentemperatuur van 22 graden. Omdat ons lichaam van nature warm is en zelf hitte genereert, is het belangrijk dat we dit ook goed kwijt kunnen. En wanneer de buitentemperatuur dus hoger ligt dan je lichaamstemperatuur kun je je hitte niet kwijt. Zeker voor mensen die wonen in een huis waar de warmte niet goed weg kan, kan dit erg onaangenaam zijn.

Hitte-problemen

Naast dat te warm weer niet aangenaam is, kan het ook concrete gezondheidsproblemen opleveren. Zeker voor mensen die al wat fragieler zijn of bestaande klachten hebben zoals senioren en chronisch zieken. Wanneer het lichaam oververhit raakt, zijn er doorgaans drie fases herkenbaar: hitte-kramp, hitte-uitputting en hitte-beroerte. Bij hitte-kramp ontstaat kramp in de spieren, meestal de benen en armen. Het lichaam zweet om af te koelen, waardoor er een tekort aan zout en vocht in het spierweefsel ontstaat. Door te drinken kan dit verdwijnen. Hitte-uitputting is al een stuk problematischer. De symptomen zijn volgens het Rode Kruis veelal flink zweten, bleek of rood zien, hoofdpijn, duizeligheid, de genoemde spierkrampen, een slap gevoel en ongecoördineerd zijn. Wanneer u deze symptomen herkent is het belangrijk om het slachtoffer in een koele omgeving te laten rusten, het liefst met de voeten in een teiltje met koud water. Is iemand ernstig vermoeid? Koel ze dan met coldpacks in de nek, oksels, liezen en knieën. Het Rode Kruis adviseert om 112 te bellen als het slachtoffer echt suf of verward is en de toestand niet snel verbeterd. De meest risicovolle fase is die van de hitte-beroerte. Deze typeert zich door een rode huid, maar men zweet niet meer. Men kan bleek en klam aanvoelen. De lichaamstemperatuur is hoog, maar het slachtoffer kan het tegelijk juist koud hebben. Sufheid en verward gedrag komen vaker voor, met mogelijk bewusteloosheid. Ook hier gaat op: haal iemand snel uit de hitte en koel het lichaam af met coldpacks, natte handdoeken, een ventilator op de huid of andere toepasselijke methodes. Bel 112 wanneer het slachtoffer verward wordt of kampt met ongecoördineerdheid of last heeft van evenwichtsstoornissen.

Preventie

Het belangrijkste is nog wel: weet ook hoe je oververhitting moet voorkomen. Probeer extreme hitte te vermijden, ga dus niet op de heetste momenten van de dag een inspannende activiteit doen. Draag hittewerende kleding en een hoed tegen de zon. Drink ook voldoende en voorkom uitdroging.