<p>&quot;Zeven jaar geleden sprak ik voor het eerst met mijn moeder over mijn doodgeboren tweelingzusje. Eerst dacht ik dat het een journalistiek boek zou worden met dit als aanleiding, maar het is veel persoonlijker geworden.&quot; Foto: Ruud Pos</p>

"Zeven jaar geleden sprak ik voor het eerst met mijn moeder over mijn doodgeboren tweelingzusje. Eerst dacht ik dat het een journalistiek boek zou worden met dit als aanleiding, maar het is veel persoonlijker geworden." Foto: Ruud Pos

(Foto: Ruud Pos)

'Bijna dagelijks krijg ik reacties'

Met het boek ‘Noem haar naam’ wil journaliste en schrijfster Jorie Horsthuis bereiken dat mensen meer inzicht krijgen in de impact van een doodgeboorte op een gezin. “Het idee voor het boek is zeven jaar geleden ontstaan. Toen sprak ik voor het eerst met mijn moeder over mijn doodgeboren tweelingzusje. Dat heb ik heel veel jaren voor mij uitgeduwd, want het was een taboe. Maar toen ben ik eindelijk die drempel overgegaan. Eerst dacht ik dat het een journalistiek boek zou worden met dit als aanleiding, maar het is veel persoonlijker geworden.”

Het schrijven van dit boek was pittig volgens de Twentse. “Het heeft heel veel verdriet naar boven gehaald in ons gezin. Aan de andere kant was het goed, want jarenlang is er over dit onderwerp gezwegen, dat was hoe het vroeger ging. Het voelt heel bevrijdend om dat taboe te doorbreken.”

Het onderzoek voor het boek heeft zeven jaar geduurd. “Eerst heb ik contact opgenomen met het ziekenhuis in Hengelo, maar zij bleken geen gegevens meer te hebben van onze geboorte in 1981, dat was een domper. Mijn moeder vertelde kort daarna dat verloskundige Grieteke van der Veer er nog was. Zij heeft wel 10.000 bevallingen gedaan in Hengelo. Ik vond het spannend om haar om te bellen, maar ze reageerde heel positief en nodigde me uit om langs te komen. Op een dag heb ik aangebeld en we hebben een prachtig gesprek gehad. Jammer genoeg kon zij zich niets meer van onze geboorte herinneren, maar dat is niet zo gek als je bij drie geboortes op een dag bent. Wel kon ze veel vertellen over hoe er werd omgegaan met doodgeboren kindjes in de jaren 70 en 80. Dat gaf mij veel inzicht in die periode. Daarnaast heb ik contact opgenomen met gynaecoloog Hans Gnodde, ook daar werd ik hartelijk ontvangen. Helaas kon ook hij zich niets meer herinneren van de geboorte, maar kon wel meer informatie geven over die tijd. En hij gaf mij als tip om eens contact op te nemen met het pathologisch laboratorium en dat was echt een hele belangrijke stap voor mij. Zij bleken nog wel gegevens over mijn zusje te hebben. Wij wisten helemaal niet dat er autopsie was verricht, maar dat bleek wel zo te zijn. “

Pijnlijk

“Tot slot ben ik naar het crematorium in Usselo geweest, waar ik ook goed werd ontvangen. Mijn vader meende zich te herinneren dat hij alles door een begrafenisondernemer had laten regelen, maar had geen gegevens van wanneer en hoe. De begrafenisondernemer heeft alles in stilte geregeld. “Mijn ouders hadden geen idee wat er precies met haar is gebeurd. Dat heeft mijn moeder altijd heel pijnlijk gevonden, dat ze niet bij de uitvaart van haar eigen dochter is geweest. Bij Usselo heb ik een dossier gekregen met alle informatie over mijn zusje.''


"Uit het literatuuronderzoek dat ik heb gedaan bleek dat doodgeboren kindjes niet altijd netjes begraven of gecremeerd werden. Ze werden bijvoorbeeld achter een heg begraven, omdat ze niet hadden geleefd. Vroeger werd er gedacht: je hebt het kindje niet gekend, dus we halen het gauw weg. Dan heb je geen herinneringen en is de rouw ook niet zo heftig. Vroeger was het snel vergeten en vooruitkijken: je bent nog jong, je kan nog genoeg andere kinderen krijgen, hier hoef je niet heel erg verdrietig om te zijn. Dat is inmiddels enorm veranderd.”

Bijzondere reacties

“De jarenlange zoektocht was deels persoonlijk. Verder heb ik met wetenschappers, sociologen, gynaecologen en antropologen gesproken om een beeld te krijgen van de tijdgeest.” Het boek is nu twee maanden uit. “Bijna dagelijks krijg ik reacties van mensen die mij bedanken voor het boek. Het heeft ook hen geholpen, het is heel bijzonder dat mensen zichzelf herkennen in het verhaal. Zij hebben zelf een doodgeboorte en en het daaropvolgende zwijgen meegemaakt, dat tot diep in de jaren 80 zo was. Een leerling-verpleegkundige die destijds in het Hengelose ziekenhuis werkte heeft contact opgenomen. Zij wist dat mijn moeder zwanger was van twee kinderen en ze vertelde dat ze zich altijd heeft afgevraagd wat er met het andere kindje was gebeurd.”

Impact op gezin

Het schrijven van dit boek heeft Jorie en haar familie geholpen. “De band met mijn ouders en broers is nog sterker geworden. En ik heb nog meer begrip voor de manier waarop mijn ouders het vroeger hebben aangepakt. Voor mij is het belangrijk dat er nu ook erkenning is dat doodgeboorte impact kan hebben op andere kinderen in het gezin. Vroeger werd gedacht dat broertjes en zusjes er geen last van zouden hebben. Kinderen werden vaak over het hoofd gezien in het rouwproces. Het is belangrijk dat er meer aandacht voor komt, dat is misschien wel impliciet ook één van de doelen van het boek.”

"Het verhaal is universeel, maar speelt zich grotendeels af in Hengelo. Tijdens het schrijven van het boek woonde ik in Amsterdam, maar ik ben terug geweest naar mijn ouders in Hengelo en interviews hebben daar plaatsgevonden. Daarnaast staan er veel beschrijvingen in, lezers zullen dingen herkennen. Veel mensen nemen contact op met mijn ouders. Ze wisten dat mijn moeder zwanger was van een tweeling, maar uiteindelijk kwam er één kind mee naar huis. Zij hebben toen ook gezwegen. Nu, na het lezen van boek, gaan ze het gesprek aan. Mijn ouders krijgen kaarten en zelfs bloemen. Veel mensen vinden het moedig dat ze goed vonden dat ik dit boek maakte, over een kwetsbaar en verdrietig onderwerp. Mensen hebben veel bewondering voor hoe open ze daar nu over zijn.”

Het boek kost 21,99 euro en is verkrijgbaar bij diverse boekhandels in Almelo.

door Jolien van Gaalen

'Het voelt heel bevrijdend om dat taboe te doorbreken'

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden